6 respuestas

1. Celulosa soluble e Lyocell, un Tren sen Destino para o Monte Galego
   Despois de repasar este artigo sobre Alternativas Forestais Sostibles para os Montes de Galicia, non me quedan dúbidas de que o autor non coñece esta Terra nin tampouco a súa Historia Forestal. Comparar os Montes Galaicos con Brasil non deixa de ser unha temeridade, e por moitas cores con que o adorne, tampouco vai mellorar o contido.
   Brasil é a punta de lanza de América do Sur porque dispón dunha Eco-Rexión (El Cerrado) cunha superficie de 1.916.900 Km2, regada polo río Paraná de 4.001 Km e polo río San Francisco de 2.830 Km, abarcando a parte de 10 Estados Brasileiros, que permite desenrolar ás grandes superficies forestais en detrimento dos cultivos da soia e de papaia preexistentes, fundamentais para a poboación nativa.
   As grandes firmas, como SUZANO, que produce 13.400.000 Tm/ano de Celulosas e 1.300.000 Tm/ano de Papel de Embalaxe, tamén posúe a Xestión Forestal de 2.600.000 Has (1.000.000 Has protexidas), lembrando que vendeu á KLABIN por 1.000 millóns de US$ 150.000 Has, con plantacións en 85.000 Has, e, firma que xestiona 545.600 Has forestais, producindo 1.500.000 Tm/ano de Celulosa e 3.000.000 Tm/ano de Papel de Embalaxe, Cartón Corrugado e Bolsas Saco Kraft.
   Falar de LENZING, que unida a DEXCO, produce en LD Celulose 500.000 Tm/ano de celulosa soluble, como exemplo de Revolución Bio-Industrial, que dou Perdas importantes nos dous últimos anos e pensa vender unha Planta de Viscosa en Java Occidental (Purwakarta) que produce 320.000 Tm/ano, e, factura no entorno dos 2.000 MUS$, tendo incluso que reorganizarse e despedir persoal (600) en Austria.
   SUZANO está preparando unha filial bio-tecnolóxica (FUTURA-GENE) para xestionar o Eucalipto como unha árbore editada xenéticamente, mellorada para proporcionar madeira que sexa máis fácil de procesar na industria, coa pulpa máis eficiente e sostible, ao reducir os requisitos de entrada con químicos e enerxéticos. A investigación de ARAUCO BIOTECH chilena empeza a tramitación da autorización en Brasil, e tamén pode ser importante para Chile porque non usa o Eucalipto para producir Celulosas.
   Así, pois, vendo o que vai chegar ás Firmas Importantes das Celulosas nos próximos tempos, consideramos que Galicia non está preparada para asumir Retos de Futuro no Sector Forestal a tenor das súas Estruturas Territoriais da Propiedade (minifundios) e da Orografía das súas Terras que seguen contando con Ferrados. Dentro das Políticas Forestais dos últimos 40 anos, vemos que a superficie de Eucaliptos en crecemento constante desde a primeira plantación industrial no ano 1940 en Lourizán, non da os Retornos Económicos necesarios para o Desenrolo da Cadea Empresarial da Madeira, resultando que van reducíndose co paso do tempo como si se tratara duns Montes Menguantes. Desde a posta en marcha do Plan Forestal de Galicia no ano 1992, nada se mellorou nos Montes Galaicos coa Xestión Forestal.
   O proxecto GAMA de ALTRI-GREENFIBER para Palas de Rei (Lugo) carece de futuro no ámbito Económico porque xa estamos perdendo Recursos Naturais e seguiremos perdendo máis de continuar con esta Leria. O Sr. Eucalipto consume Recursos Hídricos cuantiosos que non repercuten nos Retornos Industriais que promete, porque dunhas Cortas de 6.000.000 de m/ cúbicos/ano poden chegar a consumir máis de 11.000 Hm3 de Augas. O prezo medio da Auga Potable de 1,25 euros/m/ cúbico, e, a factura final pode superalos 40.000 millóns de euros/ano para unhas Ventas de Madeira que nos últimos anos non supera os 300 millóns de euros (256/286 M€). As Reservas Hídricas de Galicia Costa están valoradas sobre os 4.500 Hm3/ano, polo que as chuvias en Galicia permiten prosperar ao Eucalipto, especie foránea e invasora que causa Impactos Eco-Sistémicos na Flora, na Fauna e na Morfoloxía Fractal do Subsolo. O anticipo dun Deserto Verde.
   Polo tanto, quén sae beneficiado de tanto Abandono Forestal? E, quén Perde? Evidentemente, a Cadea Empresarial da Madeira GAÑA para seguir tendo Madeira de Baixo Prezo, porque a Madeira Boa se Importa tódolos anos desde Europa (Alemaña, Francia, …). A Propiedade Forestal (a dos Paisanos), PERDE, e, menos mal que xa o recoñecen, pero pretenden seguir plantando, aínda que poidan quedar abandonadas as Plantacións a medio prazo. Galicia PERDE por todos os flancos e vese impotente para crear Emprego, porque as Madeiras de Baixa Calidade carecen de potencial de crear VALOR ENGADIDO.
   Galicia, na VANGUARDIA, imposible. Seguirá na CUNETA mentres a Cadea Empresarial da Madeira non se propoña cambiar as Políticas Forestais do século XIX.
   ALTRI-GREENFIBER tan só terá entrada en Galicia a través de ENCE, polo que por sí soa, NON É POSIBLE.

   Responder

   1. Gracias por volver Anibal.
      …Sr. Eucalipto consume Recursos Hídricos cuantiosos que non repercuten nos Retornos Industriais que promete, porque dunhas Cortas de 6.000.000 de m/ cúbicos/ano poden chegar a consumir máis de 11.000 Hm3 de Augas. O prezo medio da Auga Potable de 1,25 euros/m/ cúbico, e, a factura final pode superalos 40.000 millóns euros/ano….

      A ver, este párrafo me desconcertó. No puede ser que usted que «maneja Base de Datos Forestais propia dos últimos 40 anos de Galicia e outra Base de Datos da Produción de Pasta de Papel a nivel mundial», que presenta infinidad de números relacionados con el sector forestal, que a priori damos por ciertos, escriba un párrafo como el que reproduzco aquí.

      Pongo en cuarentena mi comprensión lectora. Pero de su texto se puede deducir que los eucaliptos talados “consumen” 11.000 hectómetros cúbicos de agua en un solo año. Once mil. Así, sin despeinarse. Para que nos entendamos, toda la capacidad de los embalses de Galicia es de unos 3.220 hm³, y a finales de 2024 estaban almacenados unos 2.170.

      El remate ya es glorioso: a ese agua se le pone precio de agua potable, 1,25 euros el metro cúbico, y se concluye que el eucalipto “cuesta” 40.000 millones de euros al año. Magnífico.

      Cuesta decidir si reír o llorar. Pero cuando alguien consigue que los eucaliptos consuman en un año varias veces toda el agua embalsada de Galicia, y que su costo sea superior al coste anual de los intereses de la deuda del estado Español, quizá lo más sensato sea sugerirle que revise la calculadora.

      Respecto a la decena de asuntos que señala en su extenso comentario, hay puntos en los que puedo estar más o menos cerca y otros desde luego en las antípodas.

      Me gustaría aclarase el asunto de los 11.000hm3 para confirmar mi poca comprensión lectora.

      Saludos cordiales.

      Responder

2. O CONSUMO DE RECURSOS NATURAIS: ACUÍFEROS
   As Reservas Hídricas dos Acuíferos de Galicia – Costa, que non é o mesmo que a Auga Embalsada, están cuantificadas nunha Tese Doutoral de D. Juan-Ramón Raposo González, publicada pola USC, Escola Politécnica Superior de Lugo, en novembro de 2012, e procede dun rigoroso estudio de 6 anos. Estes Acuíferos están cuantificados en 4.407 Hm3/ano, e, proceden das filtracións e drenaxes de augas pluviais que van alimentando a Capa Freática para depositarse nos propios Acuíferos. Temos que considerar que o 85% da masa forestal de Eucaliptos se atopa na Zona de Galicia – Costa, polo que é normal considerar o consumo a todas as Talas que se producen en Galicia.
   Sabemos que un Eucalipto de 3 anos pode consumir 20 litros/día de auga onde estea dispoñible, e tamén sabemos que un Eucalipto de 15/18 anos pode consumir máis de 200 litros/día de augas onde estea dispoñible, evidentemente. Polo tanto, nas capas superficiais de filtracións e drenaxes o consumo de augas pode cuantificarse nun 26%, porque tamén hai Estudios que así o Certifican, e o Resto sae dos Acuíferos. Hai exemplos abundantes por Galicia adiante nos que os Eucaliptos chegaron a secar Manantiais de Augas, e, posúe unhas raíces que poden chegar a superar os 2 quilómetros (2.000 metros) nesa búsqueda imperiosa para realizar a Fotosíntese.
   Como procedo do Mundo dos Números no que a Contabilidade fala soa de Resultados físicos e cuantificables en moeda de uso corrente, tan só é necesario sinalar unha Densidade Forestal probable e a baixa para coñecer o volume total de consumos. O Prezo Medio das Augas en Galicia está en 1,25 euros m/ cúbico (en Cataluña é de 2,76), e, pasando Hm3 a m3 e x1,25 saen os datos expostos. O crecemento e a expansión tan rápida do Eucalipto non sería posible de non ter Augas Dispoñibles para realizar os procesos bio-químicos da Fotosíntese. En Brasil dispoñen do Acuífero Guaraní dos que se serven Brasil, Paraguai e Uruguai, e resulta ser moito máis importante, o que permite aos Eucaliptos Quendas de 6/7 anos.
   Polo tanto, consideramos que estamos consumindo Recursos Naturais Hídricos de tal magnitude que non compensan os Resultados que saen das Ventas de Madeira dos Montes de Galicia.
   E este camiño nos abre outro Déficit inmenso de Resultados na Xestión Forestal dos Montes de Galicia, polos que considero que estamos a perder máis de 12.500 millóns de euros/ano no presente quinquenio (2022/2026), só pola falta de Xestión Forestal Sostible. A Cadea Empresarial da Madeira de Galicia se conforma con ben pouco do pastel forestal, do que obtén menos dun 10% do ser potencial. Cando acabe o Plan Forestal de Galicia (2040) teremos unhas Perdas Acumuladas que superarán os 400.000 millóns de euros, e perderemos moitos milleiros de Empregos para a Galicia Rural que se marcha das súas contornas porque non hai Tecido Industrial. Tecido que non poderá cubrir un cento de Altris-Greenfibers na nosa Terra.
   É o que hai e así o expoñemos polo futuro incerto da nosa Terra.

   Responder

   1. Estimado Anibal, no la conocía, y efectivamente se denomina «Evaluación cuantitativa de los recursos hídricos subterráneos de la demarcación hidrográfica de Galicia Costa y de los impactos hidrogeológicos…” y el autor es Juan Ramón Raposo González. En Dialnet aparece como tesis leída en 2013.
      En el propio resumen de MINERVA/Dialnet se indica que los “recursos renovables” de aguas subterráneas en Galicia-Costa se estiman en 4.427 hm³/año. NO son “reservas” como si fuese una cisterna, ni “agua disponible para que el eucalipto se la beba”. En planificación hidrológica ese tipo de cifra parece que se interpreta como recurso renovable / recarga estimada, es decir, un flujo anual que depende de precipitación, geología, balances en cuencas piloto, etc.

      Ahora sobre el consumo de agua del eucalippto . Tenemos un artículo sobre este asunto. Nos basamos en el libro del catedrático de edafología de la USC D.Francisco Díaz-Fierro Viqueira.

      No existe un único valor para el consumo de agua. Depende de, tamaño/edad, clima del día (radiación, viento, déficit de presión de vapor),disponibilidad de agua en el suelo, densidad de plantación, estación del año.

      -En un trabajo técnico citado en un artículo académico (Forest Ecology and Management) se reporta una transpiración media diaria por árbol de eucalipto alrededor de 24,6 L/día (en plantaciones comparadas con pino
      -En un estudio clásico sobre ucalyptus grandis (Tree Physiology) se observan rangos de flujo diario medio de 2,6 a 21,6 L/día por árbol (según árbol/sitio/condiciones).
      -Y en documentación técnica sobre ecofisiología/estrés hídrico se manejan rangos típicos para “árbol medio” de 5 a 30 L/día, dependiendo de condiciones ambientales y superficie foliar
      En base a esto, lo de los 200 litros no se sustenta bajo ningún modo.

      Las raices de 2 kilómetros,
      Hay estudios que analizan raíces finas hasta 10 m de profundidad a lo largo del turno en plantaciones de eucalipto. Los 2 km seguro que es una errata.

      Yo también soy licenciado en CCEE e informático, de modo que también puedo hacer algún número. A saber:
      1-Densidad en plantaciones de eucalipto ( en montes regenerados muy inferior) 1000 pies /Ha (rango de plantaciones 900 a 1200)
      2- Consumo por árbol, medida en transpiración, dede 10 L/dia a 25 L/dia.

      Escenario bajo
      900 árboles/ha × 10 L/día × 365 = 3.285 m³/ha·año

      Escenario medio (realista y generoso)
      1.111 árboles/ha × 25 L/día × 365 ≈ 10.138 m³/ha·año

      Escenario alto
      1.400 árboles/ha × 30 L/día × 365 = 15.330 m³/ha·año

      Ahora multiplicamos por la superficie anual cortada (42.523 ha que incluye plantaciones y regenerado).

      Bajo: 42.523 × 3.285 = 140 hm³/año

      Medio: 42.523 × 10.138 = 431 hm³/año

      Alto: 42.523 × 15.330 = 652 hm³/año

      Para sacar 11.000 hm3 con la superficie anual cortada habría que imaginar eucaliptos bebiendo como camellos con pajita industrial, día y noche, llueva o nieve.

      Y ponerle precio de “agua potable” a la lluvia/recarga… eso ya es para nota.

      Saludos cordiales

      Responder

3. A INFORMACIÓN FORESTAL SUBXECTIVA
   Os Acuíferos repartidos por todo o Mundo adoecen dos mesmos problemas de falta de Xestión Hídrica, e, sofren a Depredación constante dos seus recursos, e pola nosa Terra non vai ser diferente ao que ocorre por outras partes do Mundo. O maior deles é o Acuífero de Nubia (Libia, Exipto, Chad e Sudán) de 2.500.000 Km2 con 150.000 Km3 de Augas a uns 140/200 m de profundidade. Abastece a Agricultura e ata a poboación na Costa sen ningún tipo de Xestión. O segundo é o Acuífero Guaraní (Brasil, Paraguai, Arxentina e Uruguai) de 1.200.000 Km2 con 30/40.000 Km3 de Augas a 50/1.500 m de profundidade, co mesmo abandono. O terceiro, o Acuífero Ogallala, repartido por 8 Estados USA, entre o Misisipi e as Montañas Rochosas, de 450.000 Km2 a uns 30/120 de profundidade e con síntomas de esgotamento das Reservas pola Agricultura. E, finalmente, sinalamos algo evidente co Mar de Aral, que dos 68.000 Km2 que tiña nos anos 1950, lle queda menos dun 10% (s/ 6.800 Km2), dado que os ríos tributarios Amu Daria e Sir Daria foron desviadas para o regadío da Agricultura. Polo tanto, as Reservas dos Acuíferos sen xestión non teñen ningún futuro sostible para a súa contorna.
   Despois, cando se fala da Xestión dun Territorio Agro-Forestal da que coñecemos a cantidade real de Cortas como son os 6.000.000 de m/ cúbicos (de media) de Eucaliptos, cantidade Obxectiva, non se debe cambiar a superficie en hectáreas porque require unha reconversión previa de información que non se da neste caso, porque sobre todo representa a unha das partes interesadas e se converte en Subxectiva, aspecto diametralmente oposto. O Debate de Xestión Forestal que nos ocupa, ten como fondo principal a falta de Xestión Forestal Sostible en Galicia. E nesta falta de Xestión temos unha especie forestal como o Sr. Eucalipto que impide unha Transición Forestal Ordenada e Planificada á Xestión Forestal Sostible da totalidade da Superficie Forestal de Galicia que supera os 2.040.000 Has forestais con algo máis de 1.500.000 Has con arboredo. Nos últimos 20 anos (2005/2025) puidemos asistir a unha perda de valor importante no Sr. Eucalipto que superou o 55 % dos prezos que había nos anos 1995. Xa non consideramos a depreciación de Valor Forestal causado polo incremento do IPC, que no período 1992/2025 foi de 138.5%. Neste mesmo período 2004/2024 podemos ver tamén que ante os aumentos da superficie Forestal do Sr. Eucalipto, os Retornos de Ventas foron a menos, sendo no ano 2004 de 240.1 ME á 256 ME no 2023.
   Resulta evidente que temos un PROBLEMA SOCIO-ECONÓMICO POLA FALTA DE XESTIÓN FORESTAL que non se pode esconder debaixo do mantel dos intereses particulares de parte e da que todos somos coñecedores aos cómplices por non o denuncian.
   O segundo problema é MEDIO-AMBIENTAL, porque o Sr. Eucalipto está causando xa IMPACTOS ECO-SISTÉMICOS na Flora, na Fauna e na Morfoloxía Fractal do Subsolo, e, que terán repercusións na poboación a futuro. Sorprende ver que non preocupa, pero segue estando a carón de todos nos, traballando as 24 horas do día en silencio.
   E, sobre o Consumo de Auga polo Sr. Eucalipto, debo sinalar que dispoñemos de Estudios Técnicos de Universidades de EE.UU. que certifican o Consumo de ata 200 litros/día dun Eucalipto de 15/16 anos, cun desenrolo foliar normal, (EN DONDE ESTEA DISPOÑIBLE), porque na actualidade ata nos Desertos de Gobi e Taklamakan os chinos xestionan plantacións de Eucaliptos con regadío por goteo para evitar os avances dos mesmos.
   No tema das RAÍCES de ata DOUS QUILÓMETROS (2.000 m) dalgúns Eucaliptos na procura de Augas, temos que sinalar que é información real e do Mundo Rural hai moito que aprender. Hoxe en día os Técnicos Forestais asumen que as Plantas se comunican entre sí, tanto sexan herbáceas como leñosas, sen chegar a entender cómo se comunican, aínda que cremos que non será por Facebook.
   E, finalmente, na Valoración de Augas, vemos que a forma máis Obxectiva é comparala con Outra Auga, non pretendo comparala cun viño da Ribeira Sacra. Cando hai Consumo, sempre hai Custes, e hai que elixir a medida máis Obxectiva como é a propia Auga. Evidentemente, cando promocionas ALTRI-GREENFIBER como unha ALTERNATIVA DE VANGUARDIA, sen coñecer a problemática da nosa Terra, nin o Contexto Mundial no que nos atopamos, nos estás dicindo que hai máis de SUBXECTIVO que de OBXECTIVO. Galicia está padecendo desa enfermidade desde o século XIX coa Desamortización de Madoz no 1855.
   Isto é o que hai e xa veremos o que nos espera, si alá chegamos.

   Responder

   1. Estimado Anibal, el debate sobre el modelo forestal en el norte de A Coruña y Lugo, sobre precios, gestión, industrialización, abandono rural y retorno económico, nos parece necesario y bienvenido.
      Ahí hay mucho que debatir y mucho que mejorar, y estaremos encantados de hacerlo con datos y sin viajar al desierto del Gobi o al Acuífero de Nubia.

      Pero sobre los 11.000 hm³, los 200 litros universales y las raíces de 2 kilómetros, creemos que el asunto está suficientemente aclarado.

      Podemos empezar por la evolución del empleo en la cadena forestal de los últimos 20 años, por ejemplo.

      Saludos.

      Responder